Mikoloji

Mikoloji kapsamında yüzeyel ve sistemik mantar enfeksiyonlarının tanısına yönelik incelemeler yapılmaktadır. Toplumda yaygın görülen mantar hastalıklarına dermatofitler, Aspergillus ve Penicillium gibi küf mantarları ile Candida gibi maya mantarları neden olur. Bu mantarlar çoğunlukla yüzeyel deri enfeksiyonlarına yol açmakla birlikte, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ve yoğun bakım hastalarında sistemik enfeksiyonlara da neden olabilir.

Yüzeyel mantar enfeksiyonları en sık ayak parmak aralarında, kasık bölgesinde, deri, saç, saçlı deri ve tırnaklarda görülür. Bulaşma; toprakla veya hastalıklı hayvanlarla temas, havlu, terlik ve tarak gibi eşyaların ortak kullanımı ya da havuz, duş ve hamam gibi ortak alanların uygun olmayan koşullarda paylaşılmasıyla gerçekleşebilir. Tırnak enfeksiyonlarında, yani onikomikozda; renk değişikliği, matlaşma, kalınlaşma ve şekil bozukluğu görülebilir. Tedavi edilmediğinde doku hasarına ve tırnak kaybına yol açabilir.

Nötropenik hastalarda, humoral ve hücresel immün yetmezliği bulunan kişilerde sistemik fungal enfeksiyon riski artar. HIV, tüberküloz veya kistik fibrozis gibi hastalıklar nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler, akciğer mantar enfeksiyonlarından en çok etkilenen gruplar arasındadır.

Yüzeyel mantar enfeksiyonlarının tanısı, enfekte bölgelerden alınan kazıntı örneklerinde mikroskobik inceleme ve kültür ile etken mantarın gösterilmesiyle konur. Ankara ve İstanbul laboratuvarlarımızda bulunan MALDI-TOF MS (Matrix-Assisted Laser Desorption Ionization-Time of Flight Mass Spectrometry) cihazları sayesinde, konvansiyonel yöntemlerle tanımlanması güç olan mantarların identifikasyonu kısa sürede ve doğru şekilde yapılabilmektedir. Bu yaklaşım, özellikle dirençli mantar enfeksiyonlarında tedavi planlamasına yol gösterir. Kültürle tanımlanması zor olan ve tedaviye direnç gösterebilen Candida auris gibi türlerin doğru tanımlanması bu nedenle büyük önem taşır.

Kurumumuzda sistemik mantar enfeksiyonlarının tanısına yönelik kültür testleri, serolojik testler ve moleküler testler çalışılmaktadır. Mantar enfeksiyonlarının tedavisinde antibiyotiklerin yeri yoktur. Antifungal ilaç seçenekleri sınırlı olduğundan, etkenin doğru tanımlanması ve tedavinin buna göre planlanması gereklidir.

Moleküler Mikrobiyoloji kapsamında mantar etkenlerine yönelik nükleik asit temelli testlerle, kültürle tanımlanması güç türlerin doğrudan klinik örnekten saptanması sağlanmaktadır.