SUNUŞ

Toplumumuzu oluşturan iki cinsten kadına/annelerimize artan düzeyde uygulanan şiddet nedeniyle, 2017 yılından itibaren takvimlerimizin konusu Laik Cumhuriyet’imize yön veren kadınlar olmuştur (2017 yılı takvimimiz için bkz www.duzen.com.tr/tr/takvim/2017).

Bu sene (2018) takvimimizin kapsamı; daha önce ferdî olan kadın hareketlerinin devamının yanı sıra kurumsallaştığı, ülkenin geleceğinin belirlendiği ortamlarda, kararlarda paydaşlığını kabullendirdiği tek partili dönemdir. Dönemi incelediğimizde kurtuluşa giden yolda fiziksel mücadelenin yanı sıra eğitim ve eşit haklar için mücadele vermiş kadınlarımızı görüyoruz. Bu kadınlar, Cumhuriyet’in sonraki yıllarında adından söz ettirmiş, çalışan, topluma yön veren kadınları ve öğretmenlerini yetiştiren okulların mezunlarıdır. Cumhuriyet’in ilk döneminin kadınları*; eğitimci, çalışan, üreten, değer yaratan fertler olarak yetiştirilmişlerdir. İnas Darülfünun, Dârülmuallimat (İstanbul Kız Muallim Mektebi), Erenköy Kız Lisesi ilk akla gelen okul isimleridir. Topluma yön gösteren, ekonomik bağımsızlığa sahip, güçlü rol modelleri yetiştiren bu okullarda kadınlar, eğitim haklarına kavuşmak için bireysel düşünce yerine toplumsal düşünce ile hareket edilmesi gerektiğini öğrenmişler ve dönemin batı topluluklarının bile zor cesaret ettiği işlere girişmişlerdir. Kadın hareketleri kurumsallaşmıştır. Kadın; kılığını, kıyafetini, yaşamını, eğlence anlayışını
değiştirmiş, çocuklarının, bilhassa kız çocuklarının üretken olabilecek zihniyetle eğitilmesine müsaade etmiştir.

Kadın hakları için toplumsallaşan ve ulusallaşan tüm bu çalışmaların çatısı olan “Türk Kadınlar Birliği”, bu yılın takvim içeriğinin denetlenmesinde ve onaylanmasında bizlere katkı sağlamıştır. Kendilerine teşekkür ederiz. Bu döneme yön veren kadınlardan mutlaka atladıklarımız olmuştur.

Belirleyebildiklerimizi ve Laik Cumhuriyet’imizi temsil eden bu kadınları yetiştiren okulları takvimimiz içerisine yerleştirdik.

İki bin on sekiz yılında mutluluk, huzur, iç ve dış barışın kaîm olmasını dilerim.

Dr. Yahya R. Laleli

Kız Muallim Mektebi 1926
Çapa Kız Öğretmen Okulu 1932

* Atatürk İstiklal Savaşı’nın en kritik günlerinde, öğretmenler konferansına katılmış, onların toplumdaki yerlerini pekiştirmiş, bizlere yön göstermiştir.